Co oznacza symbol C w kółku © i inne skróty praw własności intelektualnej jak TM, SM i ®?

• Sprawdź 👉 koszt zastrzeżenia marki z pomocą rzecznika patentowego

Co oznacza symbol C w kółku?

C w kółku © to symbol, który oznacza copyright, czyli po polsku prawa autorskie. Jest to więc informacja dla świata, że tak oznaczone zdjęcie, książka, logo albo strona www podlega ochronie prawno-autorskiej. O ile obok pojawią się dodatkowe informacje, to łatwo odczytamy komu dokładnie te prawa przysługują.

Przykładowo, w stopce serwisu Onet.pl możesz zobaczyć:

Nota copyrightowa – skąd się wzięło C w kółku?

Nota copyright została zaczerpnięta z krajów anglosaskich.

Pierwsza wzmianka o niej pojawiła się w 1909 roku w amerykańskiej ustawie „the United States Copyright Act”. Aktem prawa międzynarodowego, który uregulował ten symbol była Konwencja o prawie autorskim sporządzona w Paryżu w 1971 roku. Mówiła ona, że aby korzystać z tych praw, nie jest konieczne spełnienie żadnych formalności.

Polska stała się jej sygnatariuszem na początku lat 90-tych.

Czym różni się © od symboli TM i SM oraz symbolu R w kółku ®?

Wiesz już, że C w kółeczku oznacza prawa autorskie. Tyle że na rynku możesz zobaczyć również inne popularne symbole. Warto rozumieć ich znaczenie, aby nie powielać popularnych mitów.

Co oznacza znak TM i znak SM przy logo?

TM to skrót od trademark, czyli znak towarowy (tyle, że niezarejestrowany). Umieszcza się go po to, aby poinformować, że ktoś ma prawa do nazwy czy logo. Okazuje się bowiem, że przepisy do pewnego stopnia zabezpieczają markę z samego faktu, że posługiwałeś się nią jako pierwszy.

Znak SM to skrót z angielskiego service mark. Symbol SM oznacza więc znak usługowy, podobnie jak symbol TM najczęściej używany jest przy znakach niezastrzeżonych.

Przykład:

Znalazłem jednak przykład użycia przy logo zarówno R-ki jak i SM:

Co to jest symbol ® (R w kółku) przy znaku towarowym?

Popularna R-ka w kółku również związana jest ze znakami towarowymi. Tym różni się od TM, że przeznaczona jest do znaków zastrzeżonych w Urzędzie Patentowym. R to skrót od słowa registered, czyli zarejestrowany. Po przejściu takiej procedury uzyskasz najsilniejszą ochronę prawną. Na potwierdzenie tego otrzymasz świadectwo ochronne, które można potraktować na równi z aktem notarialnym.

Dobrze obrazuje to poniższa grafika:

Do czasu aż znak zostanie zarejestrowany możesz posługiwać się symbolem TM.

Ciekawostka:

Logo, które jest wyjątkowo fantazyjne, będzie chronione prawem autorskim. To samo logo możesz również zastrzec w Urzędzie Patentowym jako znak towarowy. W takiej sytuacji, w jego okolicy wolno Ci umieścić oba znaczki. Pamiętaj tylko, że prawem autorskim nie da się chronić samej nazwy firmy.

^{Dalsza część artykułu pod formularzem.}

Czy znaczek C w kółku pozwala chronić produkt?

Nie. To czy umieściłeś ten symbol na swoim dziele/produkcie, nie ma żadnego znaczenia. Prawo autorskie chroni twórcę bez konieczności dopełnienia jakichkolwiek formalności. W szczególności nie musisz swojego utworu rejestrować w Urzędzie Patentowym.

Tymczasem w USA do połowy XX wieku obowiązywały przepisy, które dla ochrony wymagały noty copyrightowej. Co więcej, aby dochodzić roszczeń, należało swój utwór zastrzec w Copyright Office.

Dziś takiego wymogu już nie ma, choć powyższy urząd nadal działa. Formalna rejestracja praw autorskich pozwala uzyskać dowód na przysługujące Ci prawa.

Więcej o możliwości „zastrzeżenia praw autorskich” mówiłem w nagraniu:

Gdzie zarejestrować prawa autorskie?

Nigdzie. Prawa autorskie powstają z mocy ustawy. Jeżeli stworzysz dzieło, które mieści się w definicji utworu, to prawo z automatu Cię chroni.

Art. 1 ust. 3

Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną.

Ustawa o pr. autor. i pr. pokrewnych

Problem w tym, że czasami nie ma pewności, czy efekt twórczości jest utworem. No bo czy za coś godnego ochrony można uznać jedną kreskę, dwie połączone literki czy trzy nuty? W takich sytuacjach to sędzia ocenia, czy mamy do czynienia z utworem, czy nie.

Czyli im Twoja twórczość będzie się bardziej wyróżniać na tle konkurencji, tym będziesz miał większą pewność, że jednak chroni Cię prawo autorskie.

Kto i kiedy ma prawa do używania symbolu C w kółku?

Co do zasady prawa autorskie przysługują twórcy. To on może się więc tym znaczkiem posługiwać. Tyle że najczęściej swoją pracę wykonuje na zlecenie osoby trzeciej. W takim przypadku formalnym właścicielem może być zamawiający.

Warunek jest jeden: strony muszą zawrzeć pisemną umowę przenoszącą prawa.

Art. 53

Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Ustawa o pr. autor. i pr. pokrewnych.

Jak wygląda praktyka? Przedsiębiorcy najczęściej tylko opłacają grafikowi fakturę i żyją w błędnym przeświadczeniu, że są właścicielami logo. To błąd, który po wielu latach może mieć bolesne konsekwencje.

Przykład:

Twórca etykiet dla oranżad HELLENA po latach pozwał swojego pracodawcę o odszkodowanie. W toku procesu wyszło, że zapłacono mu tylko za stworzenie grafik, ale nie za przeniesienie do nich praw autorskich. Sąd finalnie uznał, że należy mu się dodatkowe wynagrodzenie w wysokości 44 tys. zł.

Jak zapisywać notę copyrightową?

Wiesz już co oznacza C w kółku, ale możesz mieć wątpliwości jak taką notę copyrightową prawidłowo zapisywać. Jeżeli chcesz ostrzec o przysługujących Ci prawach, możesz to zapisać na kilka sposobów:

© Jan Kowalski

© copyright Jan Kowalski

Precyzyjne określenie, kto jest właścicielem praw autorskich pomaga w sporach. Dzięki temu łatwiej wykażemy winę naruszyciela. W końcu miał czarno na białym do kogo powinien udać się po zgodę, a i tak dopuścił się plagiatu.

Przykłady zapisu noty copyrightowej:

Szczególnie drugi przykład jest interesujący.

Standardem w umowach wydawniczych jest to, że autor przenosi prawa autorskie na wydawnictwo. Tomasz Palak musiał jednak wynegocjować korzystniejsze warunki, skoro to jego nazwisko widnieje przy nocie copyrightowej. 🙂

Podsumowując, nota copyrightowa może mieć konstrukcję:

znaczek © + nazwa właściciela praw + rok powstania

Nota Wszelkie prawa zastrzeżone

Podpis © Wszelkie prawa zastrzeżone możesz znaleźć na wielu stronach www. W gruncie rzeczy ma to takie samo znaczenie jak nota copyrightowa. Informuje po prostu, że dane treści są chronione prawami autorskimi.

Czy tak jest w rzeczywistości, to inna kwestia. Strony często tworzone są w oparciu o szablony i zdjęcia stockowe. Poza tym, wiele umów z agencjami milczy w kwestii przeniesienia autorskich praw majątkowych.

Nota Wszystkie prawa zastrzeżone, pełni więc rolę straszaka, a jej dodanie nic nie kosztuje.

Jak zrobić C w kółku na klawiaturze?

Możesz zrobić C w kółku najpierw wciskając lewy ALT, a następnie nie puszczając go, wcisnąć numery 0169. Może się niestety zdarzyć tak, że wybrany przez Ciebie font (czcionka) nie posiada w zestawie tego symbolu. Proponuję wtedy zapisać to „ręcznie”, robiąc duże C zamknięte w nawiasach, czyli (C).

Symbole własności intelektualnej. Co oznacza C w kółku – podsumowanie

Symbol © nierozerwalnie związany jest z prawami autorskimi. Taka ochrona przyznawana jest z chwilą stworzenia dzieła i nie wymaga formalnej rejestracji. Przeniesienie tych praw możliwe jest tylko w oparciu o pisemną umowę. Co ważne, nie wszystko, co stworzysz, będzie uznane za utwór. Takiej ochrony godne są jedynie dzieła, w których odcisnąłeś piętno twórcze. W sytuacjach granicznych będzie się musiał wypowiedzieć sąd.

Zobacz również:

• Naruszenie znaku towarowego. Tych 6 błędów unikaj!
• Jak chronić nazwę firmy? 5 najczęstszych mitów!
• Rejestracja marki na Amazon Brand Registry
• Co grozi za bezprawne posługiwanie się znakiem R w kółku na produkcie?
• Klasy towarowe. Jak przygotować wykaz towarów lub usług?
• Klasyfikacja nicejska. Jak z niej korzystać?
• Co oznacza TM przy logo firmy?
• Co oznacza D w kółku?
• Jak sprawdzić, czy dana nazwa jest wolna?