Mikołaj Lech
rzecznik patentowy
Co oznacza symbol D w kółku (Ⓓ)? Znaczenie prawne.
Literka D w kółku oznacza, że dany przedmiot został zarejestrowany jako wzór przemysłowy. Jest to skrót od angielskiego słowa „design”. Powinno się to jednak raczej tłumaczyć raczej jako „registered design„.
Symbol Ⓓ wprowadzono do użytku w 2025 roku po nowelizacji Rozporządzenia Rady (WE) NR 6/2002 z 12.12.2001 r. w sprawie wzorów przemysłowych Unii Europejskiej:
Artykuł 26a
Właściciel zarejestrowanego unijnego wzoru przemysłowego może poinformować opinię publiczną, że wzór przemysłowy jest zarejestrowany, umieszczając na produkcie, w którym wzór przemysłowy jest zawarty lub zastosowany, literę D wpisaną w okrąg Ⓓ. Takiej informacji o wzorze przemysłowym może towarzyszyć numer rejestracji wzoru przemysłowego lub hiperłącze do wpisu wzoru przemysłowego w rejestrze.
Czym jest wzór przemysłowy i co chroni?
Wzorem przemysłowym jest wygląd przedmiotu 3D lub 2D. Spotkałem się też z dość ciekawym porównaniem, że jest to „skóra, która obleka technologię„. Czyli obejmuje to wszystko co możesz objąć zmysłem wzroku.
Art. 102. 1.
Ustawa Prawo własności Przemysłowej
Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.
Aby zarejestrować wzór przemysłowy należy wnieść opłaty urzędowe i złożyć wniosek do:
- Urzędu Patentowego RP (UPRP) – jeżeli wystarczy Ci ochrona na Polskę;
- Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) – jeżeli ten monopol ma objąć UE;
- Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO) – jeżeli zastrzeżenie ma objąć „daleką zagranicę”.
Przykłady zastrzeżonych wzorów przemysłowych
W dzisiejszych czasach ludzie kupują oczami. A to oznacza, że atrakcyjny wygląd mebla, biżuterii, zabawki czy torebki – podnosi sprzedaż.
Czyli, że jest to poza cenowa przewaga nad konkurencją.
Przedsiębiorcy zabezpieczają się przed kopiowaniem zastrzegając swoje wiodące produkty właśnie jako wzory przemysłowe. Konkurencja naruszy prawo o ile wprowadzi na rynek produkt wywołujący wrażenie deja vu. To mit, że ta ochrona jest tylko na identyczność.
Przykłady takich skutecznych rejestracji:
Czy użycie symbolu D w kółku jest obowiązkowe?
Prawo nie zmusza właściciela zarejestrowanego wzoru do używania tego symbolu. To jego indywidualna decyzja. Pamiętaj więc, że jeżeli konkurent nie dodaje wzmianki o takiej rejestracji to nie oznacza, że możesz swobodnie jego produkty kopiować!
Na szczęście łatwo sprawdzisz czy dany przedmiot jest zastrzeżony weryfikując:
- Rejestr wzorów przemysłowych zastrzeżonych na Polskę.
- Rejestr wzorów przemysłowych zastrzeżonych na Unię Europejską.
- Rejestr wzorów przemysłowych zastrzeżonych na Świat.
Czy warto umieszczać symbol D w kółku na produkcie?
Zdecydowanie tak, ponieważ to działa odstraszająco.
Pamiętaj, że liderzy rynku są obserwowani przez konkurencję. Jeżeli coś Ci się świetnie sprzedaje szybko pojawią się naśladowcy. No chyba, że wyraźnie poinformujesz, że swoją kolekcję zastrzegłeś. Wtedy będą się Ciebie bać. Być może pomyślą, że uzyskałeś patent.
Dzięki temu wygrywasz potencjalny spór nawet o nim nie wiedząc 🙂
W Twoim interesie jest więc aby konkurencja łatwo zauważyła informacje o przyznanej Ci ochronie. Możesz to zrobić nie tylko dodając literkę D w kółku, ale również:
a) publikując skany dokumentów zgłoszeniowych w ofercie
b) wymieniając wszystkie prawa z rejestracji na stronie produktowej
c) dodając logotyp EUIPO do zdjęć produktu
Gdzie umieszczać symbol D w kółku na produkcie lub opakowaniu?
Tutaj masz całkowitą swobodę.
Zwykle przedsiębiorcy używają znaczka Ⓓ podobnie jak ®. Czyli umieszczają go w prawym górnym rogu zdjęcia. Jeżeli jednak Twoim graficy będą mieli inną koncepcję to możesz to zrobić po swojemu. Być może będzie to ciekawy sposób na wyróżnienie się na rynku.
Tak zrobiły poniższe marki z R-ką w kółeczku:
Czy symbol D w kółku to to samo co patent? Czy wzory się patentuje?
Nie, to są dwie różne formy ochrony.
W Urzędzie Patentowym możesz ochronić m.in.:
- wygląd produktu – zastrzegając wzór przemysłowy;
- rozwiązanie techniczne – uzyskując patent na wynalazek
- markę – rejestrując znak towarowy.
Wzorów przemysłowych się nie patentuje. Na nie uzyskuje się prawo z rejestracji. Ochronisz tak wygląd produktu w trakcie jego normalnego użytkowania. Patentem zabezpieczasz technologię. Czyli często to co jest ukryte wewnątrz urządzenia.
Ciekawostka:
O ile istota wynalazku widoczna jest na zewnątrz to takie rozwiązanie możesz chronić zarówno patentem jak i wzorem przemysłowym. Poniżej przykład takiej rejestracji.
Co dzięki tej strategii zyskujesz tłumaczę w poniższym nagraniu.
Czy można używać Ⓓ bez rejestracji wzoru przemysłowego?
Nie! A za naruszenie tego zakazu grozi kara grzywny a nawet aresztu.
Wyraźnie reguluje to ustawa Prawo własności przemysłowej:
Art. 307. 1.
Kto w celu wprowadzenia do obrotu oznacza przedmioty niechronione patentem, dodatkowym prawem ochronnym, prawem ochronnym na wzór użytkowy lub prawem z rejestracji wzoru przemysłowego, topografii układu scalonego lub rejestracji na oznaczenie geograficzne, napisami lub rysunkami mającymi wywołać mylne mniemanie, że przedmioty te korzystają z takiej ochrony, podlega karze grzywny lub aresztu.
Wynika to z tego, że używając symbolu D w kółku w sposób nieuczciwy blokujesz rynek. Konkurencja do pewnego stopnia może się inspirować Twoją twórczością. Jeżeli jednak uzna, że swoje produkty zastrzegłeś to nie będzie tego robić. Takie zachowanie narusza wtedy dodatkowo przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Art. 14
1. Czynem nieuczciwej konkurencji jest rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd wiadomości o swoim lub innym przedsiębiorcy albo przedsiębiorstwie, w celu przysporzenia korzyści lub wyrządzenia szkody.
Osobiście uważam, że to również wprowadza w błąd potencjalnych klientów.
Ludzie widząc nieprawdziwą informację o rejestracji mogą uznać, że produkt jest lepszej jakości. Nieprzypadkowo badania pokazują, że firmy, które zastrzegają wzory przemysłowe mają o 20% wyższą sprzedaż.
FAQ
Symbol D w kółku a symbol R w kółku i C w kółku.
Upraszczając:
Ⓓ – to informacja, że produkt w okolicy którego ten znaczek się pojawił został zarejestrowany jako unijny wzór przemysłowy.
® – to informacja, że nazwa albo logo w okół którego ten symbol występuje, zostały zarejestrowane jako znaki towarowe.
© – to skrót od „copyright” i oznacza prawa autorskie. Często występuje razem z klauzulą „wszystkie prawa zastrzeżone„. Używany jest do informowania, że dany utwór typu zdjęcie, tekst czy strona internetowa jest chroniona prawami autorskimi.
Jak zarejestrować wzór przemysłowy?
Aby uzyskać świadectwo rejestracji wzoru przemysłowego musisz:
– przygotować przedstawienie graficzne produktu,
– wypełnić wniosek o rejestrację;
– wnieść opłaty urzędowe;
– przejść całą procedurę zgłoszeniową.
O ile Ci się to uda Urząd Patentowy przyzna Ci prawo z rejestracji na okres 5 lat. Możesz je później przedłużać aż do 25 lat.
Czy symbol D w kółku jest oficjalnym symbolem prawnym?
Tak, podobnie jak R w kółku.
Odnosi się do niego Art. 26a Rozporządzenia Rady (WE) NR 6/2002 z 12.12.2001 r. w sprawie wzorów przemysłowych Unii Europejskiej.
Litera D w kółku jest tam opisana jako symbol, którym mogą posługiwać się właściciele zarejestrowanych wzorów przemysłowych. Celem jest poinformowanie konkurentów o tym, że dany przedmiot korzysta z podwyższonej ochrony będącej wynikiem skutecznej rejestracji w EUIPO.
